Οι πλατείες προκαλούν αμηχανία

• Ελευθεροτυπία, Τρίτη 31 Μαΐου 2011

Ο ΜΑΪΟΣ του 2011, που τελειώνει σήμερα, σημαδεύτηκε από μια νέα μορφή κινητοποιήσεων, που όμοιές τους δεν έχει ξαναζήσει η χώρα. Είναι οι «κινητοποιήσεις των πλατειών» ή των «αγανακτισμένων», κατά τα πρότυπα της Ισπανίας.

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ έχει γίνει αντικείμενο πολλαπλών αναλύσεων. Οι περισσότερες είναι εγκωμιαστικές, κυρίως επειδή όσοι συγκεντρώνονται δεν υπακούουν σε κελεύσματα των γνωστών πολιτικών, κοινωνικών ή συνδικαλιστικών οργανώσεων (κόμματα, συνδικάτα κ.ά.), έχουν ποικιλία στα συνθήματά τους και μέχρι στιγμής οι κινητοποιήσεις τους δεν κατέληξαν σε επεισόδια.Υπήρξαν και επικριτικές αναφορές, κυρίως από στελέχη του πολιτικού συστήματος, με βασικό επιχείρημα ότι στις συγκεντρώσεις αυτές δεν προβάλλεται κάποιος συγκεκριμένος πολιτικός στόχος.
ΗΤΑΝ τόσο ανέλπιστη η μέχρι τώρα επιτυχία αυτής της μορφής των κινητοποιήσεων, που οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις αιφνιδιάστηκαν. Ομως, μετά το πρώτο μούδιασμα, άρχισαν να αναζητούν τρόπους προσέγγισης, ενσωμάτωσης ή και απαξίωσης όσων παίρνουν μέρος σ' αυτές.

ΕΙΝΑΙ χαρακτηριστικό ότι χθες αισθάνθηκαν την ανάγκη να αναφερθούν σ' αυτές οι πολιτικές δυνάμεις όλου του πολιτικού φάσματος, από την παραδοσιακή Δεξιά μέχρι την παραδοσιακή Αριστερά.
ΑΚΟΜΗ και η κυβέρνηση, εναντίον της οποίας πρωτίστως στρέφονται, ευλόγως, οι «αγανακτισμένοι», εξέφρασε χθες την «κατανόησή» της, αλλά και την ικανοποίησή της για το «ακομμάτιστο» του χαρακτήρα τους. Αλλά και ο Αντώνης Σαμαράς περίπου την ίδια αντιμετώπιση επιφύλαξε γι' αυτές τις κινητοποιήσεις, μιλώντας για «ακομμάτιστο» κίνημα, που «κρατάει μόνο ελληνικές σημαίες», και παρότρυνε τους βουλευτές και τα στελέχη της Ν.Δ. «να τους δώσουν ελπίδα και προοπτική».
ΑΜΗΧΑΝΙΑ, όμως, εντοπίζεται και στις αντιδράσεις όλων των εκφράσεων της Αριστεράς, ενός χώρου που παραδοσιακά κρατάει τα σκήπτρα στην οργάνωση αντιδράσεων και κινητοποιήσεων. Τα σχόλια από το χώρο αυτό, ποικίλα. Οπως ότι «είναι μόδα», που είπε η γενική γραμματέας του ΚΚΕ, ή ότι οι αριστερές δυνάμεις «οφείλουν να παρέμβουν στις πλατείες συντονισμένα», όπως είπε ένας βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.
ΜΕΧΡΙ στιγμής μόνο ένας από το πολιτικό σύστημα τόλμησε να πάει κόντρα σ' αυτού του τύπου τις κινητοποιήσεις, ο συνήθης ύποπτος Θ. Πάγκαλος, ο οποίος μίλησε για «μόδα των νέων τεχνολογιών, χωρίς ιδεολογία και οργάνωση».
ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ αυτές του παραδοσιακού πολιτικού κόσμου είναι ευεξήγητες. Εχουν να κάνουν με ένα φαινόμενο που ξεπήδησε έξω από τις παραδοσιακές μορφές οργάνωσης, τις οποίες αυτός γνωρίζει και χρησιμοποιεί. Και, κυρίως, δεν ελέγχεται. Στις πλατείες μπορεί εύκολα να βρεθούν μαζί δεξιοί και αριστεροί, «πολιτικοποιημένοι» και «απολιτικοί», άνθρωποι όλων των ηλικιών.
ΕΙΝΑΙ πολύ νωρίς για να συμπεράνει κανείς αν οι διαμαρτυρίες αυτές θα έχουν διάρκεια και θα πάρουν τη μορφή κινήματος. Δείχνουν, όμως, κάτι ενδιαφέρον. Οτι οι μορφές οργάνωσης και δράσης στο εξής μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές που γνωρίζαμε. Και καθετί το νέο και αδιαμόρφωτο προκαλεί αμηχανία, ίσως και ανησυχία, σε όσους έχουν συνηθίσει μέχρι τώρα να έχουν υπό τον έλεγχό τους τα πάντα.