Οι ορεινοί και οι πεδινοί

Tης Χριστινας Κοψινη, Η Καθημερινή, 31/5/2011

Το 1974, αμέσως μετά τη δικτατορία, μαθητές αλλά άμαθοι σε συλλογικότητες, πέραν του εκκλησιασμού, των παρελάσεων και των γηπέδων, χωρίς κομματικές στέγες και αναστατωμένοι από τον αέρα της πολιτικής ελευθερίας που έκανε ακόμη πιο εκρηκτική την εφηβεία, περιπλανιόμασταν με αμηχανία στα πρώτα συλλαλητήρια. Oσοι και όσες είχαν τότε την τύχη να ζουν στις μεγάλες πόλεις θα θυμούνται ότι οι πολιτικές συμπεριφορές, αρκετές από τις εμμονές, ακόμη και οι πρώτοι μας έρωτες, σε ανάλογους συλλογικούς χώρους ευδοκίμησαν. Oλα έμοιαζαν ρευστά και ενδιαφέροντα. Μόνο που ο δρόμος της πολιτικοποίησής μας –χωρίς καν να το υποπτευόμαστε– ήταν ιστορικά προδιαγεγραμμένος. Διότι, καθώς βγαίναμε από τη χώρα της σιωπής και των παράνομων κομμάτων και με το πέρασμα στη νομιμοποίησή τους, τα κόμματα γίνονταν το βασικό περιεχόμενο της δικής μας δημοκρατίας.

Τα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στην πλατεία Συντάγματος θυμίζουν πολύ την αμηχανία και τη ρευστότητα που είχε ο αέρας των διαδηλώσεων εκείνης της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου. Μόνο που τώρα, ο δρόμος της πολιτικοποίησης των χιλιάδων νέων που μετέχουν στις εκδηλώσεις των «αγανακτισμένων» είναι ιστορικά προδιαγεγραμμένος, αλλά σε αντίστροφη τροχιά: καθώς τα κόμματα στην Ελλάδα αποτελούν την πιο παρασιτική συνιστώσα της κρίσης, οι νέες συλλογικότητες που διαμορφώνουν οι νέοι της πλατείας, αλλά και η πολιτική τους συμπεριφορά, αποδεσμεύονται από αυτά τα μορφώματα.

Ακόμη κι αν αυτές οι εκδηλώσεις δεν οδηγήσουν πουθενά ή λήξουν άδοξα, η προσπάθεια των διοργανωτών και ο σεβασμός από τους χιλιάδες που συρρέουν καθημερινά να διατηρηθεί μακριά από κομματικές ταμπέλες η διαμαρτυρία και ο λόγος τους, σηματοδοτούν για τους μεταπολιτευτικούς κύκλους ένα τέλος και μια αρχή.

Ο νέος κύκλος δεν φαίνεται απολίτικος, όπως πολλοί διατείνονται. Γιατί αυτό που «παίζεται» κάθε βράδυ στην πλατεία έχει τη δική του πολιτική. Κατ’ αρχάς, ας δούμε την «πάνω» πλατεία, τους ορεινούς. Εκεί είναι τα συνθήματα, που ακόμη κι όταν είναι χυδαία ή υβριστικά, παραμένουν πολιτικά. Ο χαβαλές, οι κατσαρόλες, ελληνικές σημαίες και η προσπάθεια όλων να σκαρφαλώσουν έστω και για λίγα λεπτά εκεί στον πυρήνα. Υπάρχουν όμως και οι πεδινοί στην «κάτω» πλατεία. Είναι αυτοί που φτιάχνουν την ατζέντα. Αυτοί που ξέρουν να συζητούν κι ας είναι χιλιάδες. Απίστευτο; Ενας κόσμος που θέλει να μάθει να συζητάει δημοκρατικά, χωρίς χλευασμούς, διακρίσεις. Που μαθαίνει να θέτει ερωτήματα, για τη δημοκρατία, το χρέος, την οικονομία. Σαν να θέλει να ξεκινήσει τον χρόνο πάλι από την αρχή. Η πάνω τροφοδοτεί την κάτω. Αν δεν ξεκινούσε η διαμαρτυρία των πάνω, δεν θα ακολουθούσε η αναζήτηση των κάτω. Μοναδική εικόνα για να είναι ελληνική. Το γεγονός ότι η εικόνα αυτή δεν μας χρειάζεται όλους, ούτε τα αριστερά κόμματα, δεν σημαίνει ότι την κάνει αόρατη.